Το 10 τεύχος του λογοτεχνικού περιοδικού (δε)κατα είναι αφιερωμένο στο Διήγημα. Βιβλιοκριτική για τον πρώτο τόμο διηγημάτων του Νίκου Μάντη «Ψευδώνυμο» από τις εκδόσεις «Καστανιώτης»
ΦΕΓΓΑΡΙ ΣΕ ΝΕΡΟ ΤΑΡΑΓΜΕΝΟ*
Νίκος Μάντης : Ψευδώνυμο
εκδόσεις Καστανιώτης 2006
_______________________
*δημοσιεύτηκε στο περιοδικό (δε)κατα τεύχος 10ο
_______________________
Μια συλλογή διηγημάτων -συνήθως – δεν κάνει και μεγάλη αίσθηση, αφού οι εκδόσεις αυτού του είδους δεν είναι και πολύ συχνές. Όμως, διαβάζοντας τα διηγήματα του Νίκου Μάντη, πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα και μάλιστα με το πρώτο του βιβλίο «Ψευδώνυμο» αυτή η αίσθηση μπορεί και να ανατραπεί, αφού η ωριμότητα της πεζογραφικής γραφής του «Ψευδώνυμου», δικαιώνει την έκδοση των ένδεκα διηγημάτων της συλλογής. Το βιβλίο περιλαμβάνει ιστορίες εκ του σύνεγγυς «πρόσωπο με πρόσωπο» για να αναφέρω τον τίτλο ενός από τα διηγήματα. Γραφή σημερινής γλώσσας καθ’ ομιλούμενης, με εμβόλιμες αγγλικές λέξεις, «anyway» ως καταγραφή των γλωσσικών διαστρεβλώσεων της νέας ελληνικής γενιάς. Μπαίνοντας στο κλίμα των διηγημάτων του συγγραφέα, είναι σαν να μπαίνεις «στα κλαμπ, στις συναυλίες» και να βλέπεις «έναν αγριεμένο ωκεανό από κόσμο, μαστιγωμένο από ρεύματα αδρεναλίνης και ecstasy» (από το διήγημα η μνηστή του Τόμπι Γουίλιαμς).
Το καλό στο έργο του Ν. Μάντη, που το χάρηκα ιδιαίτερα, είναι η ανατομία του σήμερα – με ότι σημαίνει αυτό – που εκφράζεται με ενθουσιασμό και ορμητικότητα, για να μην πω τολμηρότητα, όπως και η διαφορετικότητα της γραφής του από διήγημα σε διήγημα, σε μια μοντέρνα κατάθεση λόγου. Ωμή γραφή, χωρίς συμβιβασμούς και καλολογικά πρότυπα, «ανοίγει τα πόδια, κατεβάζει το εσώρουχο βλέπω -το – χάσμα γελάει μου βγάζει τη γλώσσα με παίζει και μ’ οδηγεί μ’ οδηγεί μου λέει «τώρα»…» (από το διήγημα «Λευκή»).
Πράγματι, διαβάζοντας τα πρώτα αυτά δημιουργήματα της συλλογής αυτής, με τίτλους που τις περισσότερες φορές προδικάζουν το περιεχόμενο (Αθάνατος στη Βενετία, Η μνηστή του Τόμι Γουίλιαμς, Λευκή, Πρόσωπο με πρόσωπο, Σαύρα στο λαιμό, Μ’ αγαπάς ; κ.α.) αισθάνθηκα μια «δροσερή αλλά ορμητική αύρα» πεζογραφικής γραφής, που μέσα από τη «σκληρή» απεικόνιση αναδεικνύει μια εσωτερική ευαισθησία «όπως το φεγγάρι καθρεφτίζεται σε νερό ταραγμένο». Κι εδώ που τα λέμε, αυτά τα διηγήματα δια – μορφώνουν μια συνειδητότητα, που είναι απαραίτητη στον κόσμο μας για να βελτιώνουμε σε θετικές κατευθύνσεις, με την καταγραφή της πραγματικότητας, το κοινωνικό γίγνεσθαι. Ο Ν. Μάντης, προσφέρει στον αναγνώστη, από τη σκοπιά ενός νέου ανθρώπου-συγγραφέα, μια φρέσκια ματιά σε αυτό το «γίγνεσθαι». Έτσι βιώνουμε και εμείς αυτές τις συνισταμένες των καταγραφών του συγγραφέα ως τάσεις μιας νέας διαμορφούμενης ζωής, ξεπερνώντας τους κώδικες μιας τυπικής επικοινωνίας με τους άλλους, ώστε το «μ’ αγαπάς» να είναι όχι μια έκφραση ρουτίνας ή μόνο παιχνιδιού, αλλά ένα ουσιαστικό τελετουργικό αληθινής ζωής.
